Στο χάος των Μουσικών Σπουδών στην Ελλάδα

Γράφει η Μέμα Χαλιώτη

Στα πλαίσια του Εθνικού διαλόγου για την Παιδεία, το Υπουργείο Παιδείας, ανοίγει το πολυταλαιπωρημένο θέμα της Μουσικής Εκπαίδευσης στα Ωδεία της Ελλάδας. Ένα χρόνιο και δαιδαλώδες πρόβλημα που απασχολεί χιλιάδες πτυχιούχων και διπλωματούχων στη χώρα.

Φέρνει ένα καινούργιο σχέδιο το οποίο διέπεται από τον εσωτερικό κανονισμό λειτουργίας του Κρατικού Ωδείου Θεσσαλονίκης (11.11.1957, ΦΕΚ 229/Α/57 «περί κυρώσεως του εσωτερικού κανονισμού του Ωδείου Θεσσαλονίκης» και 16/1966 ΦΕΚ 7/Α/66 «Περί ιδρύσεως ιδιωτικών μουσικών ιδρυμάτων») σύμφωνα με τον οποίο λειτουργούν και όλα τα άλλα Ωδεία της χώρας.

Με έκπληξη όμως διαβάζω στο http://dialogos.minedu.gov.gr, ότι το Υπουργείο Παιδείας κόπτεται για δύο μόνο Ωδεία. Το Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης και το Ωδείο Αθηνών, στα οποία, κυριολεκτικά, χαρίζει την πλήρη καταξίωση και αναβάθμιση καθηγητών και αποφοίτων εις βάρος όλων των άλλων Ωδείων της χώρας.

Από τη δεκαετία του ’80 ακόμα, η τότε Υπουργός Πολιτισμού, Μελίνα Μερκούρη, είχε προσπαθήσει να δώσει λύση στο σοβαρό θέμα των τίτλων σπουδών των Ωδείων, χωρίς όμως κάποιο ουσιαστικό αποτέλεσμα. Αργότερα, ο Θάνος Μικρούτσικος, ως Υπουργός Πολιτισμού επίσης προσπάθησε να δώσει λύση με ένα νέο σχέδιο νόμου σχετικό με το θέμα και το οποίο τελικά αποσύρθηκε. Και πολύ αργότερα ο Κώστας Καραμανλής, πάλι ως Υπουργός Πολιτισμού, προσπάθησε να λύσει στο θέμα με την ίδρυση της «Ακαδημίας των Τεχνών» όπου τελικά και αυτό ναυάγησε, αφού επί της ουσίας δεν έδινε την επιθυμητή λύση.

Να σημειώσω εδώ ότι η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα που δεν έχει διαβαθμίσει τους τίτλους των ωδειακών σπουδών στην ενόργανη μουσική, σύμφωνα με τη συνθήκη της Μπολόνια. Επίσης η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα στον πολιτισμένο κόσμο που δεν έχει Μουσική Ακαδημία! Αυτή η κατάσταση στην ουσία απαξιώνει 10-15 χρόνια δύσκολων, ειδικευμένων και αρκετά δαπανηρών σπουδών και εμποδίζει την επαγγελματική και επιστημονική εξέλιξη των αποφοίτων ενόργανης μουσικής των ωδείων, σε ελληνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο.

Αναφέρομαι στις σπουδές στην ενόργανη μουσική κυρίως, αφού δεν υπάρχει αντίστοιχο ΑΕΙ που να παρέχει αυτόν τον κύκλο σπουδών στην Ελλάδα. Τα μουσικά πανεπιστήμια της χώρας εστιάζουν στη σύνθεση, την ηλεκτρονική μουσική, την μουσικολογία και άλλους θεωρητικού τύπου τομείς. Ένας διπλωματούχος του πιάνου, λοιπόν, που φυσικά έχει αποφοιτήσει από κάποιο Ωδείο, δεν μπορεί να παρακολουθήσει το μεταπτυχιακό τμήμα στο πιάνο, του Ιονίου Πανεπιστημίου, αφού δεν έχει πτυχίο ΑΕΙ. Μα δεν υπάρχει ΑΕΙ που να παρέχει 10-15 χρόνια ενόργανων σπουδών!

Την ώρα που σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι Μουσικές Ακαδημίες τροποποιούν, αναβαθμίζουν, προσθέτουν μαθήματα και θεματικές ενότητες, διευρύνουν τη διδασκόμενη ύλη και φροντίζουν ώστε να μην υποβαθμιστούν οι τίτλοι των μουσικών σπουδών, στην Ελλάδα ακόμα οι απόφοιτοι των Ωδείων θεωρούνται απόφοιτοι Λυκείου, και στερούνται οικονομικής και επαγγελματικής καταξίωσης λόγω συμφερόντων τελικά και αγκυλώσεων.

Και άντε τώρα να δικαιολογήσεις και να ξεχωρίσεις το χάος των Μουσικών Σχολών, των Δημοτικών Ωδείων, των Ωδείων Ιδιωτικών Εκπαιδευτηρίων και των μεγάλων ιστορικών Ωδείων της χώρας. Όπως γνωρίζουμε, οι Μουσικές Σχολές, όπως και Ωδεία και Μουσικές Σχολές που ιδρύονται σε Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια δεν πληρούν τις κατάλληλες κτιριακές προϋποθέσεις και φυσικά δεν καλύπτουν όλο το φάσμα των μουσικών σπουδών όπως προβλέπεται. Αλλά το θέμα αυτό αφορά το ΥΠΠΟ!

Φυσικά, πρέπει να δοθεί η απαιτούμενη σημασία και να διαβαθμιστούν οι τίτλοι σπουδών, μόνο στα Ωδεία της χώρας που πληρούν τις προϋποθέσεις και μπορούν να εναρμονιστούν με τη συνθήκη της Μπολόνια και τα υψηλά στάνταρντ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αν θέλουμε να μιλάμε για σοβαρές Μουσικές Σπουδές στην Ελλάδα και ενδεχομένως να προσελκύσουμε σπουδαστές και από άλλες χώρες. Όλα τα υπόλοιπα μουσικά ιδρύματα μπορούν να συνεχίσουν τη λειτουργία τους μέχρι ένα ορισμένο επίπεδο ενδεχομένως και συγκεκριμένες σχολές.

Και ρωτάω τον Υπουργό Παιδείας κ. Φίλη

  1. Με ποιο σκεπτικό και για ποιους λόγους γίνεται διάκριση στα Ωδεία της χώρας και πρόκειται να ωφεληθούν το Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης και το Ωδείο Αθηνών;
  2. Τι θα γίνει με τους τίτλους σπουδών στην ενόργανη μουσική που έχουν δοθεί όλα τα προηγούμενα χρόνια από το Υπουργείο Πολιτισμού;
  3. Θα γίνει η σχετική αναδιάρθρωση των προγραμμάτων σπουδών στα Ωδεία, ώστε να είναι εφάμιλλα με τις Μουσικές Ακαδημίες των ξένων χωρών;

Χρόνια τώρα κωφεύει και κλείνει τα μάτια και το Υπουργείο Πολιτισμού που εποπτεύει όλα τα μουσικά ιδρύματα της χώρας, σε αυτό το τόσο σοβαρό ζήτημα που θίγει εκατοντάδες ωδειακούς πτυχιούχους και διπλωματούχους.

Μήπως και ο Υπουργός Πολιτισμού κ. Μπαλτάς, δοθείσης ευκαιρίας πρέπει να πάρει θέση;

Το θέμα άνοιξε και φυσικά θα τα ξαναπούμε!